 |
|
 |
|
| ||||
          |
UNIWERSYTET JAGIELLONSKI INSTYTUT SOCJOLOGII STUDIA MAGISTERSKIE DR HAB. RICCARDO CAMPA
METODOLOGIA
NAUK SPOŁECZNYCH CELE
KURSU 1)
Przedstawienie studentom zagadnien
metodologicznych i filozoficznych dotyczacych nauk społecznych ze szczególnym
uwzględnieniem socjologii, oraz pomoc w osiagnieciu realnego postępu w
badaniach studentów. 2) Pokazanie słuchaczom jak interpretacja i wyjaśnianie faktów i procesów społecznych zależy od metodologicznej i filozoficznej wiedzy i jak wiedza naukowa różni się od innych typów wiedzy. 3) Zaznajomienie studentów z podobieństwami i różnicami między naukami społecznymi a naukami przyrodniczymi ze szczególnym uwzględnieniem socjologii. 4) Przekazanie słuchaczom najważniejszych zagadnień dotyczących konstrukcji teorii socjologicznych a w szczególności problem połączenia między wiedzą empiryczno-statystyczną z abstrakcyjnymi pojęciami i teoriami. TYPOLOGIA
KURSU Wykład.
30 godz. ZASADY
OCENY Egzamin
pisemny ZAGADNIENIA
KURSU Na
wstępnych zajęciach analizowana jest natura badań naukowych,
struktura i dynamika teorii naukowych, klasyfikacja nauk, cechy praw nauki,
rodzaje terminów, rodzaje twierdzeń, sprawdzanie hipotez, rodzaje wyjaśnień,
pojęcie paradygmatu i rewolucji naukowej, podobieństwa i różnice
pomiędzy naukami społecznymi a naturalnymi oraz miejsce socjologii w
śród innych nauk społecznych takich jak nauki polityczne, ekonomia,
psychologia, historia i antropologia. Kolejne zajęcia skupiać się
będą na konkretnych problemach, typowych dla nauk społecznych,
takich jak dychotomie naturalizm-antynaturalizm, indywidualizm-holizm,
pozytywizm-humanizm, redukcjonizm-antyredukcjonizm oraz neutralizm-axiologizm.
Kolejna faza kursu obejmuje takie kwestie jak rola dowodów i teorii badań
społecznych, poziomy analizy w socjologii, opracowanie i tworzenie
idealnych typów, modelów i pojęć abstrakcyjnych oraz rola wartości
w naukach społecznych. Częścią kursu będzie również
przedstawienie mnogości perspektywy metodologicznych stosowanych w
naukach społecznych. Po przedstawieniu głównych różnic pomiędzy
perspektywą empiryczno-induktywną a nomologiczno-deduktywną,
studenci będą zajmować się koncepcjami interpretacji,
zrozumienia (understanding), obserwacji, teoryzacji, wyjaśnienia i
przewidywania. Na koniec przedstawione zostaną różnorodne problemy
epistemologiczny i ontologiczny, widziane z perspektywy socjologii wiedzy.
Szczególną uwagę zwrócimy na racjonalne argumenty za i przeciw
relatywizmowi i realizmowi.
LITERATURA
UZUPEŁNAJĄCA
Bacon F. (1620) Novum Organum. Wyd. pol. Novum Organum, tłum. J. Wikariak, PWN 1955. Bunge
M., Social Science under Debate,
Toronto University Press, Toronto 1998. Comte
A., „Istota i znaczenie metody pozytywnej”
(z Metoda
Pozytywna w 16 wykładach, wykład pierwszy, przekł.
W.Wojciechowska PWN 1961) Comte
A., Socjologia (z Metoda
Pozytywna w 16 wykładach, wykład dziesiąty, przekł.
W.Wojciechowska PWN 1961) Campa
R., Epistemological Dimensions of Robert
Merton’s Sociology, UMK Press, Torun 2001. Campa
R., Etica della scienza pura, Sestante
Edizioni, Bergamno 2007.
Descartes R. (1637) Discours de la méthode. Wyd. pol. Rozprawa o metodzie, tłum. W. Wojciechowska, PWN 1970. Kuhn T., Struktura rewolucji naukowych, Aletheia, 2001. Oldroyd
D., The Arch of Knowledge. An Introductory Study of the History of the
Philosophy and Methodology of Science, Methuen 1986. Russo
L., Zapomniana rewolucja. Grecka
mysl naukowa a nauka nowoczesna. Uniwersytas, Krak'ow 2005. Sztompka
P., Teoria i wyjaśnianie,
Warszawa 1973.
PLAN KURSU 29
February A definition of science. The origin of science in Hellenic and Hellenistic civilizations. The first scientific revolution in Alexandria. Plato’s and Aristotle’s philosophy and methodology of science. The classical ethos of science. 7
March The
rebirth of the scientific method. The (second) scientific revolution of the XVII
century. The empirical and inductivist approach by Francis Bacon. The rational
and deductive approach by Descartes. A synthesis: The empirical and mathematical
approach by Galileo Galilei.
14
March Genesis
and development of the social sciences in the XIX century. First attempt to
adopt the method of the natural sciences. The positivistic approach. Comte’s
approach to methodology and sociology.
19
March The
method of the social sciences according to Emile Durkheim. Laws, explanation,
social „things”, methodological holism.
26
March The
method of the social sciences according to Max Weber. Ideal types,
understanding, social action, methodological individualism.
2
April Robert
Merton’s methodology of social science. Middle range theories, funcionalism,
structuralism, unintended consequences of purposive action.
9
April The
second attempt to shape the social sciences by adopting the (redefined) method
of the natural sciences. Karl Popper’s philosophy of science:
falsificationism, social philosophy, sociology and social engineering.
Hempel’s nomologico-deductive approach. Raymond Boudon’s reformulation of
Popper’s methodology.
16
April The
criticism to the Popper-Hempel approach. A new image of science by Thomas Kuhn,
Imre Latakos, and Paul Feyerabend. The concept of paradigm. The social sciences
as non paradigmatic sciences.
23
April The
naturalism-antinaturalism dilemma in the social sciences. A synthetic solution
by Piotr Sztompka
30
April The
neutralism-axiologism dilemma in the social sciences. A synthetic solution by
Piotr Sztompka.
7
May Bunge’s
systemic approach to the social sciences. The methodological problems of
sociology.
14
May Bunge’s
systemic approach to the social sciences. The methodological problems of
economics.
21
May Bunge’s
systemic approach to the social sciences. The methodological problems of
political science.
28
May Bunge’s
systemic approach to the social sciences. The methodological problems of
historiography.
4
June The
sociological approach to metascience. Ludwik Fleck and constructivism. The
Edinburg school and the strong program in the sociology of science.
ZAKRES
TEMATYCZNY PYTAŃ
|
|
|
Copyright 2004-2011 © Riccardo Campa
|
